నంద్యాల ప‌ర్య‌ట‌న‌లో ప‌ల‌క‌రించే చారిత్ర‌క శిల్ప‌క‌ళా నైపుణ్యం

పూర్వీకుల‌ మేధోసంపత్తికి నిదర్శనం

మహానంది ఆలయానికి వందమీటర్ల ఎదురుగా ఓ పెద్ద నంది రాతి విగ్రహం ఉంది. అచ్చం అది మాకు సాదరంగా ఆహ్వానం పలుకుతున్న అనుభూతి కలిగింది. ఆ ప్రాంతాన్ని ఓ చిన్నసైజు పచ్చని నందనవనంలా ఎంతో సుంద‌రంగా తయారుచేశారు. అంతేకాదు, అక్కడ పిల్లలు ఆడుకోవడానికి చిన్న చిన్న చిన్న ఆట వ‌స్తువులూ ఉన్నాయి. వాటిని చూసుకుంటూ ఆలయంలోకి అడుగులు వేశాం. మహానంది నిర్మాణశైలి మ‌న పూర్వీకుల‌ మేధోసంపత్తికి నిదర్శనంగా చెప్పుకోవచ్చు. లోపలికి వెళ్ళగానే పెద్ద కోనేరు కనిపించింది. దాని ప్రత్యేకత ఏంటంటే, అక్కడ ఉండే నీరు ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో ఎవ్వరికీ తెలియదు. ఆ కోనేరులో నీరు ఎంత పారదర్శకంగా ఉన్నాయంటే.. గుండు పిన్ను వేసినా కనిపించేలా ఉన్నాయి. అది చూడగానే మా వాళ్ళు కోనేరులో దిగి, కేరింతలు కొట్టారు. ఎవరికి వారు ఈత సరదాను మనసారా తీర్చుకున్నారు.

పాండవులు అరణ్యవాసం చేసే సమయంలో ఇక్కడే శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించి, పూజలు చేశారని అక్కడి ప్రజల నమ్మకం. అంతేకాదు, పురాణాల్లో ఈ ఆలయానికి గొప్ప విశిష్టత ఉందని అక్కడి స్థానికులు చెప్పుకొచ్చారు. ఎవరి విశ్వాసం ఎలా ఉన్నా పురాతన కట్టడాలను కనులారా ఆస్వాదించాలనుకునేవారికి మహానంది ప్రాంతం గొప్ప అనుభూతుల్ని కలిగిస్తుందనటంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఆలయాల సమూహం యాగంటి

అక్కడికి 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న యాగంటికి బయలుదేరాం. దారిపొడవునా పచ్చని పొలాలు కనిపించాయి. వాటి అందాలు మాకు దూరమే తెలియకుండా చేశాయి. అక్కడి దర్శనీయ ప్రదేశాలలో ఒకటైన యాగంటి ఆలయం చూసేందుకు మెట్లదారినపైకి వెళ్లాం. అక్కడి శివాలయంలోనూ ఓ కోనేరు ఉంది. చుట్టూ ఉన్న రాతి కొండల నడుమ కోనేరులో నీటిని చూసి ఒకింత ఆశ్చర్యానికి గురయ్యాం. అంతేకాదు, అందులోకి నిత్యం కొండలలోంచి నీరు ఊరి వచ్చేట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఇక ఆలయం విషయానికి వస్తే లోపల రాతి శివలింగం, బయట నంది ఉన్నాయి. ఇక్కడ నంది గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి.

ఎందుకంటే, ఈ గుడి నిర్మాణ సమయంలోనే ఆ కొండలోని రాయినే చిన్న నందిగా మలిచారట! నాటి నుంచి నేటి వరకూ అది పెరుగుతూ వస్తుందని విశ్వసిస్తారు. దానికి అక్కడి ప్రజలు నిత్యం పూజలు చేస్తారు. కొండగుహలో వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయమూ ఉంది. మరొక గుహలో వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి ఆలయం ఉంది. అక్కడే కాలజ్ఞానం రాశారు అనీ ప్రజలు నమ్ముతారు. అక్కడి కొండలు చాలా అందంగా ఎవరో ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చినట్లుగా పలకలుగా ఉన్నాయి. ఈ యాగంటిలో సినిమాలు తీస్తారని స్థానికులు చెప్పారు. ఆ ప్రదేశం మొత్తం చూసి ఫోటోలు దిగి అక్కడి నుంచి బెలూం గుహలు చూడాలని మళ్ళీ కారులో బయలుదేరాం.

అరుంధతి కోట‌..

అప్పటికే మధ్యాహ్నం 1.30 అయ్యింది. వెళ్లే దారిలో కొండపైన ఓ అందమైన కోట కనిపించింది. చూద్దామని వెళ్ళాం. ఎక్కడో ఈ కోటను చూశామన్నది మా ఫీలింగ్! ఎక్కడా అని ఆలోచనలో పడ్డాం. అంతలో మా బృంద స‌భ్యుడు అది అరుంధతి కోట అని చెప్పాడు. అప్పుడు గుర్తొచ్చింది. 'అరుంధతి' సినిమాలో ఉన్న కోట అదే కదా అని. ఒక్క క్షణం కూడా ఆలస్యం చేయలేదు. మా ఫోన్లో ఉన్న కెమెరాకి పని చెప్పాం. ఆ కోట ఎవరిదా అని స్థానికులను అడిగాం. బనగానిపల్లెని పాలించిన రాజుల విలాసమందిరాల్లో ఇది ఒకటని చెప్పారు. కోటను మొత్తంగా చూశాక అక్కడి నుంచి మళ్ళీ మా ప్రయాణం కొనసాగించాం.

బెలూం గుహలకు వెళ్లే దారిలో ఓ రిజర్వాయర్ కనిపించింది. రెండు కొండలను కలిపి ఒక రిజర్వాయర్ ఏర్పాటు చేశారు. అక్కడ నీరు నిల్వ చేసి, ఆ చుట్టుపక్కల గ్రామాలకు తాగునీరుగా, పొలాలకు సాగునీరుగా ఉపయోగిస్తారు అని చెప్పారు. దారి మధ్యలో ఎటు చూసినా కొండలే.. ఆ కొండలను తొలుస్తూ కనిపించే క్వారీలు ఎక్కడికక్కడ దర్శనమిచ్చాయి. అక్కడి గ్రామాల్లో ఇళ్ళన్నీ ఈ బండలతోనే కడతారు. ఆ ఇళ్లను చూశాక మాకు చాలా ఆశ్చర్యం కలిగింది.

బెలూం గుహల అందాలు

చుట్టుపక్కల ప్రదేశాలను చూస్తూ మాటలు చెప్పుకుంటుండగానే బెలూం గుహలకు చేరిపోయాం. అక్కడ చల్లని వాతావరనం, చెట్ల స్వచ్ఛమైన గాలి మమ్మల్ని ఆనందానికి గురి చేసింది. గవర్నమెంట్ ఆధీనంలో ఉన్న ఈ గుహలను సుందరంగా తీర్చిదిద్దారు. ఎలా ఉంటాయో అని లోపలికి వెళ్లిన మాకు ఈ గుహలు నిరాశనే మిగిల్చాయి. ఎందుకంటే, లోపల ఏదో రిపేర్ వ‌ర్క్ జ‌రుగుతుంద‌ని చెప్పారు. అందుకే ఎక్కువ దూరం వెళ్ళడానికి అనుమతి లేదు అని బోర్డులు ఉన్నాయి.

అక్కడివారితో మాట్లాడి లోపల ఏం ఉందోనని ఆ హెచ్చరిక బోర్డులు దాటుకుని లోపలికి వెళ్ళాం. లోపల అంతా నీరు చేరి, గుహల లోపల మట్టి పేరుకుపోయింది. దారి సరిగా లేదు. అలా లోపలకు వెళ్లే కొద్దీ. చాలా సొరంగాల దారులు ఒక్కొక్కటిగా కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. అలా మేం అక్కడ వేసిన ప్రతి అడుగూ మాకు మర్చిపోలేని అనుభూతుల్ని చేరువచేశాయి. బయట ఓ పెద్ద ధ్యానబుద్ధ విగ్రహం ఉంది. అక్కడే కాస్త సమయం సేద తీరాం. స్థానికంగా ఇంకా చూడాల్సిన ప్రదేశాలు చాలా ఉన్నప్పటికీ సమయం లేకపోవడంతో తిరుగు ప్రయాణమయ్యాం.