చారిత్ర‌క నిర్మాణాల నేల‌.. సిక్కోలు జిల్లా!

చారిత్రక కట్టడాలు ఒకనాటి చరిత్రకు మూగసాక్ష్యాలు. పుస్తకాలలోని చరిత్రను అధ్యయనం చేయడం ఎంత ముఖ్యమో, ఆ చరిత్రకు ఆనవాళ్ళుగా మిగిలిన కట్టడాలను పరిరక్షించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఆ నిర్మాణాలు భ విష్య త్తు త రాల కు మ ర చిపోలేని జ్ఞాప కాలు. అబ్బుర ప చే అద్భుతాలు. అందుకే శ్రీ కాకుళం జిల్లాలోని చారిత్ర క నిర్మాణాలను చూసేందుకు బ య లుదేరిన మా బృందం అనుభ వాలు మీకోసం.చారిత్ర క నిర్మాణాల నేల .. సిక్కోలు జిల్లా! (రెండ వ భాగం)శ్రీకాకుళం జిల్లా కేంద్రానికి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలోని గార మండలంలో శాలిహుండం వెళ్లేందుకు మా బృందం సొంత వాహ నంలో బ య లుదేరింది. ఈ జిల్లాకే తలమానికంగా 354 ఎకరాల విస్తీర్ణం కలిగిన ప్రసిద్ధ బౌద్ధ క్షేత్రం ఇది. పూర్వం శాలిహుండానికి శాలివాటిక(బియ్యపు ధాన్యాగారం) అనే పేరు ఉండేదట . శల్యపేటిక(ఎముకుల పెట్టె) అని కూడా పిలిచేవారు. ఉద యం బ య లుదేర డంతో తొంద ర గానే అక్క డి చేరుకున్నాం. వంశధార నదీ తీరాన ఉన్న ఈ ప్రాంతం ప్రకృతిసిద్ధమైన అందాలతో ఎంతో రమణీయంగా క నిపిస్తూ.. మా బృందానికి ఆహ్వానం ప లికింది. పురావస్తుశాఖ తవ్వకాలలో ఇక్కడ ఎన్నో వృత్తాకార బౌద్ధ కట్టడాలు, స్థూపాలు, రాతి విగ్రహాలు బయటపడ్డాయి. అవి చూసేందుకు రెండు క ళ్లూ స రిపోవంటే న మ్మండి. అలనాటి భౌద్దుల నిర్మాణశైలి మ మ్మ ల ను ఎంత గానో ఆక ర్షించింది. ఈ గోడ ల లో ఎక్క డా రాతిని వినియోగించ క పోవ డం చూస్తే మాకు ఆశ్చ ర్యం క లిగింది. పెద్ద సైజులో ఉన్న ఇటుక ల తో దృడంగా నిర్మించారు. ఆ నిర్మాణాల పైనుంచి చూస్తే ఉర క లు వేసే న దీతీర అందాలు అద న పు ఆక ర్ష ణ గా క నిపించాయి. ఇక్క డికి ఏడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న నగరాల పేటలోని మెట్టగుడ్డి ప్రాంతంలో పురావస్తుశాఖ జరిపిన తవ్వకాలలో కొన్ని బౌద్ధమత అవశేషాలు లభించాయి. అలాంటి చారిత్రక ఆనవాళ్ళు శాలిహుండంలో ఏర్పాటు చేసిన మ్యూజియంలో మేం చూడ గ లిగాం. అవేకాకుండా జిల్లాలోని వివిధ ప్రాంతాలలో పురావస్తుశాఖ తవ్వకాలలో బయటపడిన కొన్ని రాతి దేవతా విగ్రహాలను ఇక్కడ భద్రపరిచారు. ఏటా వందలాది మంది ప్రజలు వీటిని సందర్శిస్తూ ఉంటారు. మా బృందం మ రుస టి రోజు శ్రీకాకుళం జిల్లా కేంద్రానికి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో రొట్టవలస గ్రామ సమీపంలో దంతపురి ప్రాంతానికి బ య లుదేరింది. ఇది ముఖ్యమైన పురాతన బౌద్ధ ప్రదేశం. ఇక్కడ బౌద్ధ మతస్థులు నివసించేవారని ప్రతీతి. క్రీస్తు పూర్వం 261లో కళింగ యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతం బౌద్ధ ప్రదేశంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ప్రాంతాన్ని కళింగరాజులు తమ మత రాజధానిగా భావించేవారు. ఇది బౌద్ధ జ్ఞాన దంతపురిగా కూడా పిలవబడుతోంది. పురాతత్వ పరిశోధకుల తవ్వకాలలో కొన్ని ఇటుకలు, బౌద్ధస్థూపాలు, కుండలు, టెర్రాకోట పాత్రలు, గాజు, రాతి, ఇనుప వస్తువులు కనుగొన్నారు. ధనగుప్తుడు అనే రాజు పరిపాలనలో మట్టితో నిర్మించిన ఈ కోట సుమారు ఐదు వందల ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. కోట చుట్టూ యాభై అడుగుల వెడల్పు, ఇరవై అడుగుల ఎత్తు కలిగిన మట్టి గోడలు అలనాటి కోటకు ఆనవాళ్లుగా ఉన్నాయి. తవ్వకాల్లో బయటపడిన ఆధారాల ప్రకారం ఇక్కడి నుండి వంశధార నదికి ఒక సొరంగ మార్గం ఉన్నట్లుగా నిపుణులు చెబుతున్నారు. కానీ మేం చూసిన ప రిస్థితి అందుకు భిన్నంగా అనిపించింది. ఇంతటి చరిత్ర కలిగిన దంతపురి నేడు అక్రమార్కుల చేతుల్లో చిక్కుకుంద ని స్థానికులు చెప్పుకొచ్చారు. ఐదు వందల ఎకరాల కోట భూములు అన్యాక్రాంతం అయిపోయాయి. తవ్వకాలలో బయటపడిన స్థూపాలకు సంరక్షణ లేకపోవడంతో శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. ఇక్కడి భూమిలో లభించిన రాతి విగ్రహాలకు స్థానికులే ఆలయాన్ని నిర్మించి ఏటా ఘనంగా ఉత్సవాలను నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధి చెందితే ప్రభుత్వానికి ఆదాయంతోపాటు, చారిత్రక కట్టడాలకు సంరక్షణ ఉంటుందని స్థానికులు అభిప్రాయాలు మాతో పంచుకున్నారు. అక్క డి నుంచి మా ప్రయాణం మ రో చారిత్ర క నిర్మాణంవైపు సాగింది. ఆ విశేషాలు రెండో భాగంలో..!